سفر بارداری؛ از چرخه قاعدگی و آمادگی بدن برای تخمکگذاری شروع میشه و با لقاح و انتظار برای لانهگزینی ادامه پیدا میکنه. شناخت مراحل این مسیر به زنان کمک میکنه زمان باروری رو بهتر درک کرده و آگاهانهتر برای بارداری برنامهریزی کنن.
بارداری یه سفر کوچیک ولی خیلی جالبه که از بدن زن شروع میشه و تا لقاح ادامه پیدا میکنه. تو هر چرخه قاعدگی، بدن یه سری تغییرات انجام میده تا آماده بارداری بشه؛ از روزای پریود که پوشش رحم ریخته میشه، تا روز تخمکگذاری که بدن بیشترین آمادگی رو داره. شناخت این روند کمک میکنه هم بدنت رو بهتر بفهمی و هم شانس بارداری رو بیشتر کنی و نگرانیها کمتر بشه. در ادامه این مقاله از سایت دایه، قدمبهقدم میبینیم چطور از یه چرخه ساده قاعدگی، سفر شیرین بارداری شروع میشه.
چرخه قاعدگی چیه؟
سیکل قاعدگی حدود ۲۸ روزهاس. توی این مدت، یه تخمک بالغ توی مرحله تخمکگذاری آزاد میشه. حالا اگه بعدش رابطه اتفاق بیفته و اسپرم به تخمک برسه، لقاح شکل میگیره و تخمک بارور شده به دیواره رحم میچسبه و بارداری اتفاق میفته. ولی اگه باروری نشه، تخمک از بین میره و همراه با خودش لایه داخلی رحم رو هم میریزه. همین ریزش باعث پریود میشه که معمولاً بین ۳ تا ۷ روز طول میکشه (ممکنه بیشتر هم باشه).
این ماجرا هر ماه تکرار میشه و هورمونها توی بدن مدام بالا و پایین میرن. توی یه بازه مشخص از این چرخه، احتمال بارداری خیلی بیشتر میشه و به اوج خودش میرسه. واسه همین میتونی حساب کنی که چند روز بعد از پریودت احتمال بارداری بالاتره.
چند روز بعد از پریود بهتره واسه بارداری اقدام کنیم؟
خب اول بذار اینو بگم که این توضیح بیشتر واسه خانوماییه که سیکلشون منظم باشه. توی بعضیا سیکل نامنظمه و هورمونها هم طبق قاعده بالا و پایین نمیشن. به طور معمول چرخه قاعدگی با پریود شروع میشه که حدود یه هفته طول میکشه. روز چهاردهم سیکل، تخمکگذاری انجام میشه و یه تخمک بالغ آزاد میشه. از اون به بعد، هرچی زمان بگذره، شانس بارداری کمتر و کمتر میشه.
بهترین زمان برای بارداری بعد از پریود
حالا نکته مهم اینجاست که فقط همون روز تخمکگذاری شانس بارداری نداری! در کل، توی هر بازهای از سیکل ممکنه باردار بشی، اما درصدش فرق میکنه. از حدود روز نهم سیکل (یعنی چند روز بعد از تموم شدن پریود)، احتمال باروری شروع میشه، ولی خیلی کمه. هرچی به روز تخمکگذاری نزدیکتر بشی، این احتمال بالاتر میره. مثلا:
- روز ۹: حدود ۰.۵ تا ۷ درصد
- روز ۱۰: بین ۸ تا ۱۷ درصد
- روز ۱۱: حدود ۲۳ درصد
- روز ۱۲: حدود ۲۹ درصد
- روز ۱۳ و ۱۴ (یه روز قبل و خود روز تخمکگذاری): اوج شانس بارداری، حدود ۳۳ تا ۳۴ درصد
بعد از اون دیگه شانس بارداری سریع میاد پایین. همون روز بعد از تخمکگذاری احتمال بارداری میشه حدود ۱۱ درصد و دو روز بعدش هم به ۳ تا ۹ درصد میرسه.
پس اگه میخوای دقیق بدونی بهترین زمان اقدام واسه بارداری چه وقتیه، باید بگم از روز ۹ سیکل به بعد شانس شروع میشه، اما اوجش یه روز قبل و خود روز تخمکگذاریه.
چرخه قاعدگی یعنی چی؟
چرخه قاعدگی همون تغییرات هورمونی توی بدن زن توی یه ماهه، که باعث آماده شدن بدن واسه بارداری میشه. این چرخه سه بخش داره: پریود، بعد از پریود (تخمکگذاری) و قبل از پریود. توی هر کدوم سطح هورمونها فرق میکنه و همین تغییراته که باعث میشه بدن هر ماه خودش رو آماده بارداری کنه.
احتمال بارداری روز دوم بعد از پریود
خیلیها میپرسن آیا بلافاصله بعد از پریود میشه باردار شد؟ تو روزای اول پریود، احتمال بارداری تقریباً صفره و حتی تا حدود روز نهم سیکل، این شانس کمتر از ۷ درصده. یه نکته مهم اینه که دوران پریود اصلاً زمان مناسبی برای رابطه جنسی نیست؛ چون از نظر پزشکی خطر عفونت و مشکلات دیگه داره و از نظر شرعی هم مجاز نیست.
احتمال بارداری در روز پنجم پریود
در روز پنجم هم احتمال بارداری خیلی پایینه. با این حال اگه خونریزی تموم شده باشه و دیگه علائم پریود رو نداشته باشی، یه شانس خیلی کم وجود داره. یادت باشه از همون روزی که پریود کامل قطع میشه، شانس باروری به شکل تدریجی و تصاعدی شروع به بالا رفتن میکنه.
احتمال بارداری یک هفته بعد از پریود
یه هفته بعد از پریود، احتمال بارداری همچنان پایینه و زیر ۷ درصده. یعنی از نظر پزشکان هنوز جزو روزای بارور حساب نمیشه، هرچند یه احتمال خیلی ضعیف وجود داره.
تخمکگذاری در سیکل نامنظم
خانومایی که پریود نامنظم دارن، کارشون یکم سختتره. چون نمیتونن فقط با تقویم، روز تخمکگذاری رو حدس بزنن. اما میتونن از روشهای دیگه استفاده کنن:
- کیت تخمکگذاری
مثل بیبیچکه و با تست ادرار مشخص میکنه الان در حال تخمکگذاری هستی یا نه.
- بررسی دما و ترشحات بدن
از روزی که پریود تموم شد، هر روز صبح قبل از اینکه از رختخواب بلند شی، دمای بدنتو بگیر. وقتی دیدی دما یه دفعه بالاتر رفته و ترشحاتت بیشتر شده، به احتمال زیاد همون روز تخمکگذاریته و بهترین زمان برای اقدام محسوب میشه. پس در پریودای نامنظم باید خیلی حواست به این نشونهها باشه.
نشونه های نزدیکی موفق
اگه لقاح اتفاق بیفته در ۷ روز آینده تخمک بارور شده میره توی رحم و لانهگزینی میکنه. این موقع ممکنه یه لکهبینی خفیف داشته باشی که میتونه از اولین نشونههای شروع بارداری باشه. خیلیها هم میپرسن؛ چند روز بعد از عقب افتادن پریود احتمال بارداری قطعی میشه؟ اگه پریودت ۷ تا ۱۰ روز عقب افتاد، احتمال بارداری خیلی زیاده و تو همین زمان میتونی با بیبیچک هم امتحان کنی و جواب بگیری.
چند روز بعد از پریود احتمال بارداری پسر وجود داره؟
خیلی از زوجها وقتی پریود تموم میشه، دنبال اینن بدونن چه روزایی بیشتر احتمال بارداری هست و حتی میشه جنسیت بچه رو هم تا حدی تعیین کرد یا نه. روزای نزدیک به تخمکگذاری بهترین زمان برای بارداریه. میگن اگه ۲ تا ۴ روز قبل از تخمکگذاری رابطه داشته باشی، احتمال دختر شدن جنین بیشتره. ولی اگه یک روز قبل یا همون روز تخمکگذاری رابطه باشه، شانس پسر شدن خیلی بالاتر میره. البته اینا صد درصدی نیست و فقط احتمال رو بیشتر میکنه.
شروع سفر بارداری: از چرخه قاعدگی تا انتظار لقاح
مرحلهبهمرحله برات توضیح میدم که از وقتی پریود شروع میشه تا زمانی که احتمال لقاح وجود داره چه مراحلی طی میشه. اینطوری میفهمی بدنت چی کار میکنه و چه موقع شانس بارداری بیشتره.
مرحله ۱: پریود شدن (Menstruation)
روز اول چرخه قاعدگی همون روزیه که خونریزی پریود شروع میشه. این مرحله بین ۳ تا ۷ روز طول میکشه. خون، پوشش داخلی رحم و یه سری مخاط رحم ریزش پیدا میکنن. در این مدت بدن داره خودش رو پاک میکنه تا برای دوره بعدی آماده بشه.
مرحله ۲: فاز فولیکولی (Follicular Phase)
از روز اول پریود شروع میشه (یا دقیقتر بگم از روز اول خونریزی) و تا زمان تخمکگذاری ادامه داره. تو این مرحله هورمونهایی مثل FSH فعال میشن تا فولیکولها در تخمدان شروع به رشد کنن. یکی از فولیکولها به تدریج بزرگتر میشه و تخمکی که داخلش هست بالغ میشه. پوشش داخلی رحم (اندومتر) ضخیمتر میشه تا در صورت لقاح آماده پذیرایی از جنین بشه. مایعات و مخاط واژن هم تغییر میکنن؛ مخاط نازکتر، شفافتر و لغزندهتر میشه، که برای حمل اسپرم مساعدتره.
مرحله ۳: تخمکگذاری (Ovulation)
در وسط سیکل اتفاق میفته. اگه سیکلت منظم و ۲۸ روز باشه، تخمکگذاری حدود روز ۱۴ هست. البته ممکنه این عدد بر حسب سیکل فرد متفاوت باشه. تخمک وقتی آزاد میشه باید در عرض ۱۲ تا ۲۴ ساعت بارور بشه، چون بعد از این زمان قابلیت باروریش رو از دست میده. اسپرم میتونه داخل مجاری تولید مثل زن تا ۳ تا ۵ روز زنده بمونه، پس اگه رابطه جنسی چند روز قبل از تخمکگذاری انجام شده باشه، احتمال باروری وجود داره چون اسپرم منتظر تخمک میمونه.
مرحله ۴: پنجره باروری (Fertile Window)
بازهای که احتمال بارداری بیشتره، شامل چند روز قبل از تخمکگذاری، روز تخمکگذاری و گاهی یک روز بعدشه. رابطه جنسی در این بازه باعث میشه اسپرم احتمال بیشتری داشته باشه که همزمان با آزاد شدن تخمک حضور داشته باشه.
مرحله ۵: لقاح (Fertilization) و لانهگزینی (Implantation)
اگه اسپرم به تخمک برسه، لقاح اتفاق میفته. این اتفاق در لوله فالوپ انجام میشه. بعد از لقاح، تخمک بارور (زیگوت) شروع میکنه به تقسیم شدن و حرکت به سمت رحم. تقریباً ۶ تا ۱۰ روز بعد از لقاح، زیگوت به دیواره رحم میچسبه (لانهگزینی). اگه لانهگزینی موفق باشه، بارداری شروع میشه و بدن هورمونها رو تغییر میده تا از ریزش پوشش رحمی جلوگیری کنه.
مرحله ۶: انتظار برای نتیجه و تست بارداری
بعد از لانهگزینی، بدن شروع میکنه به تولید hCG ، هورمونی که در تستهای بارداری خون و ادرار سنجیده میشه. چند روز بعد از لانهگزینی (طبق تست بارداری که استفاده میکنی)، میتونی جواب مثبتی ببینی. خیلی از تستها وقتی hCG به مقدار کافی برسه، مثبت میشن.
حاملگی سریع بعد از پریود
اگه میخوای سریع بعد از پریود باردار بشی، اول باید سیکل قاعدگی نسبتاً منظم داشته باشی. منظم بودن یعنی لزوماً هر ماه دقیقاً تو یه روز خاص پریود نشی، ولی سیکلت خیلی نوسان نداشته باشه. بعدش مهمه که روز تخمکگذاری رو پیدا کنی. بهترین زمان برای رابطه جنسی، روزای نزدیک تخمکگذاریه، حتی اگه سیکلت نامنظمه، میتونی با کیت تخمکگذاری یا سونوگرافی فولیکول غالب روز دقیق تخمکگذاری رو مشخص کنی و برای بارداری اقدام کنی.
علامت های تخمکگذاری
چند راه ساده هست که بفهمی در حال تخمکگذاری هستی:
- ترشحات دهانه رحم: در این روزها مخاط شفاف، لغزنده و کمی چسبناک میشه.
- دمای بدن: بعد از تخمکگذاری دمای بدن کمی بالا میره. اندازهگیری روزانه دما میتونه نشونه باشه.
- پروژسترون: با آزمایش پروژسترون میتونی بفهمی تخمکگذاری داشته یا نه.
- کیت LH: شبیه بیبیچک، در روزای نزدیک تخمکگذاری بهت نشون میده که تخمکگذاری شروع شده یا نه.
- سونوگرافی: اگه فولیکول تخمدان حدود ۱۸ میلیمتر باشه، تخمکگذاری روز ۱۴ سیکل (برای سیکل ۲۸ روزه) اتفاق میفته.
- دیسمنوره یا درد قبل از پریود: اگه قبل از پریود علائم جسمی و خلقی مثل درد پستانها یا گرفتگی شکم داری، احتمالاً تخمکگذاری هم داشتی.
تخمکگذاری خودش فقط ۱۲ تا ۲۴ ساعت طول میکشه، اما شانس بارداری یه پنجره حدود شش روزه قبل و بعد از تخمکگذاری وجود داره.
آیا بلافاصله بعد از پریود میتونم باردار بشم؟
هر وقت رابطه جنسی محافظت نشده داشته باشی، احتمال بارداری هست، حتی درست بعد از پریود. البته شانسش کمتره، ولی غیرممکن نیست. دقیقترین زمان بارداری معمولاً در میانه سیکل و نزدیک روز تخمکگذاریه. چون رحم تازه آماده میشه و تخمک در روزهای میانی آماده لقاحه.
اسپرم چقدر طول میکشه تا تخمک رو پیدا کنه؟
حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه طول میکشه تا اسپرم به تخمک برسه. اسپرم سالم میتونه ۲ تا ۵ روز در بدن زن زنده بمونه. پس حتی اگه رابطه کمی قبل از تخمکگذاری داشته باشی، شانس بارداری هست. وقتی اسپرم به تخمک رسید، لقاح اتفاق میفته و بارداری شروع میشه.
عوامل کاهش احتمال بارداری بعد از پریود
چند عامل وجود داره که میتونن شانس بارداری بعد از پریود رو کم کنن:
- زمان رابطه جنسی نسبت به تخمکگذاری
برای بارداری، تخمک و اسپرم باید همزمان تو بدن باشن. اگه رابطه جنسی خارج از زمان تخمکگذاری باشه، شانس بارداری کم میشه.
- عدم وجود تخمک
در روزهای اول بعد از پریود، معمولاً تخمک آماده لقاح نیست، پس احتمال بارداری پایین میاد.
- قاعدگی نامنظم
اگه سیکل قاعدگیت نامنظمه و نمیدونی دقیقاً کی پریود میشی، نمیتونی روز تخمکگذاری رو پیشبینی کنی و شانس بارداری کمتر میشه. برای تنظیم سیکل و بررسی دقیق، میتونی از سرکار خانم لیلا علیآبادی، کارشناس مامایی کمک بگیری.
- سلامت عمومی و عوامل بهداشتی
چاقی یا لاغری شدید، بیماریهای تخمدان، استرس زیاد، مشکلات هورمونی و بعضی داروها میتونن تخمکگذاری و شانس بارداری رو تحت تأثیر قرار بدن.
- سن
با بالا رفتن سن، تعداد و کیفیت تخمکها کاهش پیدا میکنه و شانس بارداری بعد از پریود کمتر میشه.
بهترین زمان برای رابطه جنسی جهت بارداری روزای قبل از تخمکگذاری (میانه سیکل) هست. اگه قصد بارداری داری و نگرانی یا مشکل خاصی داری، میتونی با سرکار خانم لیلا علیآبادی مشاوره کنی تا راهنماییهای دقیق بهت بده و عوامل مؤثر بر تخمکگذاری و بارداری رو بررسی کنه.
احتمال بارداری در روز دوم بعد از پریود
احتمال بارداری در روز دوم پریود خیلی کمه، چون تخمکگذاری ۱۰ تا ۱۶ روز قبل از پریود بعدی اتفاق میفته. ولی اگه سیکل کوتاه باشه (مثلاً ۲۱ روز) یا تخمکگذاری زودهنگام رخ بده، شانس بارداری هست، چون اسپرم میتونه تا ۵ روز تو بدن زن زنده بمونه.
سخن پایانی شروع سفر بارداری: از چرخه قاعدگی تا انتظار لقاح
شروع سفر بارداری یه مسیر طبیعی و شگفتانگیزه که از چرخه قاعدگی و روزای پریود تا لحظه لقاح ادامه پیدا میکنه. فهمیدن این مراحل بهت کمک میکنه بدنت رو بهتر بشناسی، زمان باروری رو درست تشخیص بدی و شانس بارداری رو افزایش بدی.
یه نکته مهم اینکه همیشه میتونی از مشاوران سایت دایه کمک بگیری تا با راهنماییهای تخصصی، پاسخ سوالهات رو بگیری و با خیال راحت مسیر بارداریت رو دنبال کنی.
سوالات متداول شروع سفر بارداری: از چرخه قاعدگی تا انتظار لقاح
1- چرخه قاعدگی چه نقشی در بارداری داره؟
چرخه قاعدگی بدن رو آماده بارداری میکنه؛ روز پریود پوشش رحم ریخته میشه، روزهای نزدیک تخمکگذاری بدن بیشترین آمادگی رو داره و شانس باروری بالا میره.
2- بهترین زمان برای رابطه جنسی جهت بارداری چه روزهاییه ؟
روزای نزدیک به تخمکگذاری (چند روز قبل و خود روز تخمکگذاری) بیشترین شانس بارداری رو دارن.
3- آیا امکان تعیین جنسیت جنین وجود داره؟
روشهایی برای افزایش احتمال پسر یا دختر شدن وجود داره (مثل زمان رابطه نسبت به تخمکگذاری)، اما هیچ روشی صد درصدی نیست.
4- اگه سیکل قاعدگی نامنظم باشه، چطور زمان تخمکگذاری رو پیدا کنیم؟
از کیت تخمکگذاری یا بررسی دما و ترشحات بدن استفاده کنین تا روز تخمکگذاری رو تشخیص بدین.
5- چه مدت بعد از لقاح میشه انتظار مشاهده علائم بارداری رو داشت؟
۶ تا ۱۰ روز بعد از لقاح تخمک بارور به رحم میچسبه و بعد از لانهگزینی، بدن هورمون hCG تولید میکنه که با تست بارداری قابل تشخیصه.
دیدگاه ها